İnsan içinden geçenlerden sorumlu mudur ?

Merhaba! Cosmopark sayfasına hoş geldiniz. Bugün gündemimizde “İnsan içinden geçenlerden sorumlu mudur” var.

İnsan İçinden Geçenlerden Sorumlu mudur? İzmir Sıcağında Beynin Kendi Kendine Konuşması

İzmir’de yaşıyorsan bilirsin; insan bazen Karşıyaka vapurunda rüzgârı izlerken bile kendi iç sesine yakalanır. Dışarıdan bakınca sakin bir insan gibi görünürsün ama içeride ayrı bir mahalle muhtarlığı vardır. Herkes konuşur, herkes fikir verir, kimse susmaz.

İşte tam burada o büyük soru ortaya çıkar: İnsan içinden geçenlerden sorumlu mudur?

Bu soru öyle “kahve mi çay mı” basitliğinde değil. Direkt zihnin içine girip orada kirli çamaşır sepeti gibi duran düşüncelerle yüzleşme işi. Ve dürüst olayım, ben bu konuda biraz problemli biriyim. Çünkü bazen içimden geçenler ile dışarıdan görünen ben arasında ciddi bir PR krizi var.

Zihnin İçindeki Apartman: Her Dairede Ayrı Karakter

Kafanı bir apartman gibi düşün. İzmir’de eski bir bina gibi… asansör bazen çalışıyor bazen çalışmıyor.

Giriş Kat: Sosyal Ben

Bu kişi dışarıda gördüğünüz versiyon.

– “Aaa ne güzel hava değil mi?”

– “Evet ya harika”

Çok düzgün, çok kontrollü, çok “toplumla barışık”.

3. Kat: İç Ses

Burada işler değişiyor.

– “Bu insan neden böyle konuşuyor?”

– “Keşke şu an burada olmasaydım”

– “Acaba yanlış mı anlaşıldım?”

Bu kat biraz gergin. Sürekli analiz yapıyor. Bazen gereksiz detaylara takılıyor. İzmir trafiğinde sıkışmış gibi.

Çatı Kat: Kaotik Düşünceler Merkezi

Burası tamamen kontrolsüz.

Bir anda:

– “Acaba 7 yıl önce söylediğim şey yüzünden insanlar bana gıcık mı?”

– “Bugün yanlış bir kelime kullandım mı?”

– “Dünya neden dönüyor ama ben neden dönemiyorum?”

İşte asıl mesele burada başlıyor: İnsan içinden geçenlerden sorumlu mudur sorusu bu katta patlıyor.

İçinden Geçenler Suç mu, Refleks mi?

Bunu arkadaş ortamında tartışsak muhtemelen şu olur:

– “Ya düşünce bu, suç olur mu?”

– “Olur bence, çünkü ben bazen çok kötü şeyler düşünüyorum”

– “Ama yapmıyorsun işte?”

– “Yapmıyorum ama düşünüyorum…”

Ve tam burada sessizlik.

Çünkü herkes kendi zihninin küçük karanlık sokaklarını biliyor ama kimse tabelasını asmak istemiyor.

Ben de bazen düşünüyorum: İçimden geçenler gerçekten “ben” miyim, yoksa beynin boşta çalışırken ürettiği saçma senaryolar mı?

Zihnin Otomatik Pilot Modu

İzmir’de vapura binmişsin, martılar bağırıyor, rüzgâr yüzüne vuruyor… tam o anda beynin diyor ki:

– “Acaba bu vapur batsaydı ne olurdu?”

Dur.

Niye?

Ben bunu istemedim ki.

İşte insanın içinden geçenlerin en garip tarafı bu: çoğu zaman sen seçmiyorsun, sadece izliyorsun.

Bir çeşit zihinsel Netflix ama algoritma tamamen bozuk.

İnsan İçinden Geçenlerden Sorumlu mudur? Hukuk mu, Vicdan mı?

Bu sorunun cevabı aslında ikiye ayrılıyor gibi:

1. Kontrol edebildiklerin

Burada sorumluluk var.

Mesela:

– Birine bağırmamak

– Kötü bir düşünceyi eyleme dökmemek

– Kendini frenlemek

Yani dış dünya.

2. Kontrol edemediklerin

İşte burası karanlık orman.

Bir anda aklına saçma, absürt, bazen utandırıcı düşünceler gelebiliyor.

– “Acaba şu an bağırırsam ne olur?”

– “Bu konuşmayı terk etsem çok mu garip olur?”

– “Neden herkes normal ben değilim?”

Bunların hiçbiri senin bilinçli tercihin değil.

Ama yine de insan kendini sorgulamadan edemiyor.

İzmir’de Bir Kahve Sohbeti Gibi Düşünelim

Bir kafede oturuyoruz diyelim. Kordon’da rüzgâr var, kahveler gelmiş.

Arkadaş soruyor:

– “Sen hiç kötü şeyler düşünmüyor musun?”

Bir saniye duruyorum.

Çünkü cevap basit değil.

İç sesim hemen devreye giriyor:

– “Söyleme, yanlış anlaşılabilir”

– “Ama gerçek bu”

– “Ama kimse böyle dürüst konuşmuyor”

Dış sesim ise:

– “Yok ya, ben hep pozitifim”

İşte bu küçük sahtecilik bile aslında konunun özünü anlatıyor: İnsan içinden geçenlerden sorumlu mudur sorusuna herkes biraz kaçamak cevap veriyor.

Zihinsel Gürültü: Herkeste Var Ama Kimse Açmıyor

Gerçek şu: herkesin kafası kalabalık.

Sadece kimisi bunu dışarıya sızdırmıyor.

Birinin yüzü sakin olabilir ama içi:

– “Yarın yapılacak işler”

– “Geçmişteki utanç anıları”

– “Sebepsiz senaryolar”

– “Acaba yanlış mı anlaşıldım?”

Hepsi aynı anda çalışıyor.

Bu yüzden insanları sadece söyledikleriyle yargılamak bazen eksik kalıyor gibi geliyor.

Ama diğer yandan… içinden geçen her şeye de “ben buyum” demek de adil değil.

İç Sesle Kavga: Günlük Hayatın Görünmeyen Sporu

Benim iç sesimle ilişkimi anlatmam gerekirse:

Sabah:

– “Bugün erken kalkıp her şeyi halledeceğim”

İç ses:

– “Yat biraz daha, hayat uzun”

Öğlen:

– “Verimli olmalıyım”

İç ses:

– “Bir bölüm daha dizi izlesen bir şey olmaz”

Akşam:

– “Neden hiçbir şey yapmadım?”

İç ses:

– “Ben söylemiştim”

Ve döngü böyle devam ediyor.

Peki İnsan İçinden Geçenlerden Sorumlu mudur?

Burada net bir çizgi yok.

Ama şunu fark ediyorum:

Düşünce gelmesi kontrol dışı olabilir ama onunla ne yaptığın önemli.

Bir düşünce geldi diye kötü biri olmuyorsun.

Ama o düşünceyi besleyip büyütürsen, iş değişebilir.

Bu biraz İzmir’de sahilde yürürken yanından geçen bir martıya benziyor.

Uçup gidiyor mu, yoksa onu besleyip etrafı mı kirletiyor?

Seçim orada başlıyor.

Kendimle En Çok Bu Konuda Çelişiyorum

En garip tarafı şu:

Bazen çok “temiz düşünceli” olmak istiyorum.

Sonra beynim:

– “Emin misin?”

Ve bir anda en saçma, en gereksiz, en alakasız düşünce geliyor.

İnsan işte burada kendine sinir oluyor ama aynı zamanda gülüyor da.

Çünkü kontrolün sınırlı olduğunu fark ediyorsun.

Toplumsal Maskeler ve İç Dünya Gerçeği

Herkes dışarıya bir versiyon gösteriyor:

– sakin

– mantıklı

– kontrollü

Ama içeride işler öyle değil.

İç dünya daha çok:

– kaotik

– dağınık

– dürtüsel

Ve bu ikisi arasındaki fark aslında insan olmanın kendisi.